Những điều cần biết khi sử dụng thuốc tránh thai

14:43 21/09/2017
Sử dụng thuốc tránh thai là một biện pháp kế hoạch hóa được nhiều chị em sử dụng nhờ tính đơn giản, chi phí thấp mà hiệu quả cao. Tuy nhiên các bạn đã thật sự hiểu về thuốc tránh thai hay chưa? Tôi sẽ giải đáp cho các bạn tất cả các vấn đề về thuốc tránh thai trong bài viết này.

Phân loại thuốc tránh thai

Phân loại theo thời gian sử dụng

Nếu phân chia theo thời gian sử dụng thì thuốc tránh thai được chia làm hai loại là thuốc tránh thai hằng ngày và thuốc tránh thai khẩn cấp. Đây là cách mà mọi người thường dùng để phân loại thuốc tránh thai.

Thuốc tránh thai hằng ngày yêu cầu các bạn phải uống hằng ngày, vào một giờ nhất định và không được bỏ quên ngày nào thì thuốc mới phát huy tối đa hiệu quả. Thuốc tránh thai hằng ngày ít gây tác dụng phụ hơn loại còn lại. Chủ yếu chỉ gây ra vấn đề rối loạn kinh nguyệt nhưng sau đó sẽ sớm trở về bình thường.

Trong khi đó, thuốc tránh thai khẩn cấp có hiệu quả ngay trong 48-72 giờ, tùy theo loại thuốc. Tức là các bạn có thể quan hệ trước và sau khi uống thuốc tránh thai trong 48-72 giờ mà sẽ không có thai. Thuốc tránh thai khẩn cấp chỉ có hiệu quả trong một lần duy nhất mà không có hiệu quả lâu dài.

Loại thuốc tránh thai khẩn cấp sẽ gây ra nhiều tác dụng phụ hơn như rối loạn kinh nguyệt, mất cân bằng pH trong môi trường âm đạo, căng tức ngực, đau đầu, buồn nôn…

phân loại thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai hằng ngày và khẩn cấp

Phân loại theo thành phần

Nếu phân loại theo thành phần thì thuốc tránh thai được chia làm hai loại:

Thuốc tránh thai chứa hormone estrogen. Đây là loại phổ biến thường được dùng không chỉ có trong thuốc tránh thai mà còn có trong các biện pháp tránh thai khác như que cấy tránh thai, vòng tránh thai hormone…

Loại thứ hai chỉ chứa progestin. Loại này thích hợp với phụ nữ mới sinh con.

Cơ chế hoạt động của thuốc tránh thai

Khi quyết định sử dụng thuốc tránh thai làm biện pháp kế hoạch hóa thì các bạn cũng cần phải hiểu về cơ chế hoạt động của nó. Tôi sẽ giải thích cho các bạn hiểu về cơ chế hoạt động của thuốc tránh thai.

Tác dụng đầu tiên của thuốc tránh thai là ức chế rụng trứng. Sự thay đổi nội tiết sẽ làm ức chế cơ thể tiết ra ovestrin, từ đó ức chế tiết hormone FSH - Follocle Stimulating Hormone - Hormone kích thích nang trứng đồng thời ức chế rụng trứng khiến trứng không thể thụ tinh.

Thuốc tránh thai cũng có tác dụng quan trọng trong việc tăng tiết chất nhày cổ tử cung. Chất nhày sẽ trở nên đặc hơn làm cho tinh trùng không di chuyển được và thông thể gặp trứng để thụ thai.

Thuốc tránh thai cũng có tác dụng làm mỏng niêm mạc tử cung, để trường hợp trứng và tinh trùng đã được thụ tinh thì cũng không thể làm tổ.

Tác dụng tránh thai của thuốc tránh thai

Tác dụng tránh thai của thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai chỉ có hiệu quả ngắn ngày vì thế nếu lựa chọn thuốc tránh thai các bạn phải kiên trì sử dụng hằng ngày thì mới đem lại hiệu quả cao. Cá nhân tôi không khuyến khích các bạn sử dụng nhiều thuốc tránh thai khẩn cấp. Vì loại thuốc này có chứa nồng độ hormone cao sẽ làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của chị em. Đặc biệt nếu lạm dùng thuốc tránh thai khẩn cấp có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai và sinh sản.

Sử dụng thuốc tránh thai đúng cách

Sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày

Thuốc tránh thai được nhiều chị em sử dụng nhưng tôi biết nhiều người vẫn chưa nắm rõ được quy tắc sử dụng loại thuốc này. Vì vậy tôi sẽ hướng dẫn chi tiết cho các bạn cách sử dụng thuốc tránh thai đúng cách.

Đối với thuốc tránh thai hằng ngày, bạn phải lưu ý những điều sau đây:

  • Bắt đầu uống vào ngày thứ nhất của vòng kinh.

  • Mỗi ngày uống 1 viên, vào một giờ nhất định.

  • Uống liên tục hết vỉ này chuyển sang vỉ khác. Có hai loại 21 viên và 28 viên. Với loại 28 viên bạn vẫn uống bình thường hằng ngày. Còn loại 21 viên, bạn uống liên tục đến khi hết thì nghỉ 7 ngày rồi tiếp tục uống.

Trong quá trình sử dụng thuốc, có rất nhiều chị em sẽ quên không uống thuốc, tôi khuyên các bạn nên hạn chế tối đa tình trạng này vì nó sẽ làm ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc tránh thai. Vậy phải làm gì nếu các bạn quên uống thuốc.

  • Nếu bạn quên uống 1 viên. Hãy uống ngay viên thuốc đó khi nhớ ra. Viên tiếp theo các bạn vẫn uống như bình thường. Trong vòng 48 giờ sau đó các bạn nên tránh giao hợp hoặc sử dụng bao cao su để đảm bảo không có thai.

  • Nếu bạn quên uống 2 viên. Uống 2 viên ngay khi nhớ ra và viên tiếp theo vẫn uống như giờ uống thuốc bình thường. Bạn cũng nên tránh giao hợp trong 48-72 giờ, nếu có giao hợp, hãy nhớ sử dụng bao cao su.

  • Nếu quên uống 3 viên. Các bạn phải bỏ vỉ thuốc đang uống đi và mua một vỉ mới, coi như bắt đầu lại quá trình uống thuốc từ đầu. Bạn cũng không nên giao hợp trong thời gian bắt đầu lại này hoặc sử dụng bao cao su.

Nếu các bạn muốn mang thai trở lại thì nên dừng thuốc tránh thai từ 2-3 tháng để nội tiết tố và chu kì kinh nguyệt trở lại bình thường. Theo kinh nghiệm của tôi và những tài liệu tôi tìm hiểu thì việc mang thai ngay sau khi dừng thuốc cũng không làm ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi nên các bạn không cần lo lắng quá.

Sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp

Thuốc tránh thai khẩn cấp được dùng trong những trường hợp khẩn cấp đúng như tên gọi của nó. Cụ thể, các bạn sẽ dùng trong những trường hợp bao gồm:

  • Sau khi quan hệ tình dục không có biện pháp tránh thai như quên dùng bao cao su, bao cao su bị rách, thủng…

  • Trường hợp các bạn sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày những quên không uống từ 2 ngày trở lên. Nếu có quan hệ tình dục không an toàn, có thể dùng thuốc tránh thai khẩn cấp để đảm bảo không mang thai.

  • Nếu bạn sử dụng biện pháp tiêm thuốc tránh thai mà thời gian tiêm bị chậm, chưa thể đi tiêm định kì được (thời gian tiêm thuốc tránh thai định kì là 3 tháng).

  • Trường hợp bị cưỡng bức quan hệ tình dục.

Thời gian sử dụng thuốc tránh thai là 72 giờ sau khi quan hệ tình dục. Sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp càng sớm sẽ cho hiệu quả càng cao. Các bạn vẫn có thể sử dụng thuốc sau 5 ngày nhưng hiệu quả sẽ giảm.

Từ những tài liệu tôi tìm hiểu thì hiệu quả của thuốc và thời gian sử dụng sẽ có tỉ lệ là: Trong 24 giờ đầu, hiệu quả 95%. Từ 24-48 giờ, hiệu quả còn 85%. Từ 49-72 giờ hiệu quả giảm thấp còn 58%.

Tác dụng phụ khi sử dụng thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai mặc dù cũng được dùng để điều trị một số bệnh như rối loạn kinh nguyệt, lạc nội mạc tử cung, triệu chứng tiền kinh nguyệt và hỗ trợ điều trị u nang, u vú… Cho dù sử dụng thuốc tránh thai với mục đích nào thì vẫn gây ra những tác dụng phụ không mong muốn.

Dưới đây tôi sẽ đưa ra một số tác dụng phụ khi sử dụng thuốc tránh thai để các bạn lưu ý.

  • Rối loạn kinh nguyệt. Do lượng hormone được đưa vào cơ thể sẽ làm thay đổi nội tiết và gián đoạn quá trình rụng trứng. Vì vậy các bạn sẽ bị rối loạn kinh nguyệt. Đây là tình trạng mà hầu hết bệnh nhân của tôi đều gặp phải khi sử dụng thuốc tránh thai. Nhưng các bạn không cần lo lắng vì triệu chứng này sẽ biến mất sau đó.

  • Căng tức ngực. Uống thuốc tránh thai sẽ khiến ngực của bạn bị căng tức, to lên. Nhưng dấu hiệu này cũng sẽ biến mất sau vài tuần. Các bạn nên mặc áo lót nâng ngực để giảm tình trạng đâu. Hơn nữa nếu các bạn phát hiện thấy những cục u ở ngực thì cũng nhanh chóng đi khám bác sĩ.

  • Tăng cân. Nhiều bệnh nhân của tôi lo lắng vì thuốc tránh thai dễ làm tăng cân. Nhưng thực ra chưa có nghiên cứu nào khẳng định điều này. Mà là do cơ thể bị tích nước, nhất là ở những vùng ngực và mông. Điều này cũng khiến cho bạn bị căng tức ngực.

  • Ngoài ra các bạn cũng có một số dấu hiệu khác liên quan đến việc thay đổi nội tiết như thay đổi tâm trạng, nổi nhiều mụn, giảm ham muốn, đau bụng, đau đầu… Nhưng những triệu chứng này thường không đáng nghiêm trọng và sẽ mất sau một thời gian.

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai

Tác dụng phụ của thuốc tránh thai

Trên đây là những chia sẻ của tôi về việc sử dụng thuốc tránh thai. Khi quyết định sử dụng bất kì biện pháp tránh thai nào, các bạn hãy tìm hiểu kĩ về biện pháp đó, xem bản thân mình có thích hợp hay không để đạt được hiệu quả cáo nhất. Chúc các bạn luôn mạnh khỏe.

Xem thêm: 6 biện pháp tránh thai hiệu quả nhất cho phụ nữ.

Bác sĩ. Nguyễn Dương Thúy Hằng

Là phụ nữ, tôi hiểu mình cần làm gì cho sức khỏe của bạn!
Top